Stel je een wereld voor waar de temperatuur oploopt tot 50°C.
Waar je niet kan ontsnappen aan zon, wind en stof.
Stel je een wereld voor met bijna geen voedsel of water.
Dit zijn de omstandigheden in
een derde van de landen op onze planeet.
Hier leven vraagt om de meest buitengewone overlevingsstrategieën.
Dit is de oudste woestijn ter wereld.
De Namib in Zuid-West Afrika.
Hij staat al 55 miljoen jaar droog.
Het leven voor een jager is hier zo hard als maar kan.
Een troep leeuwen.
Een van de weinige die de verzengende temperaturen van deze woestijn
en her gebrek aan water verdragen.
Hier jagen stelt speciale problemen.
Een kudde oryx, de enige prooi binnen 30 km.
Hier is er geen dekking voor een hinderlaag.
Het zal een directe achtervolging worden.
Ze hebben gefaald
en elke mislukte jacht brengt de leeuwen dichter bij de hongerdood.
Om genoeg te eten te vinden,
zoekt de troep voortdurend in een gebied ter grootte van Zwitserland.
Drie dagen en 150 km later, en nog steeds niets gedood.
Dit zijn wanhopige tijden.
Een droge rivierbedding aan de rand van hun territorium.
De enige dieren hier zijn giraffes,
maar deze reuzen van een ton kunnen een leeuw doden met één enkele trap.
Leeuwen pakken zelden zo een geduchte prooi aan...
..maar deze troep kan niet veel langer doorgaan zonder voedsel.
De hele troep moet samenwerken als een team als ze willen slagen.
Twee leeuwinnen leiden de jacht.
Andere rennen om mogelijke vluchtwegen af te snijden.
De giraffe heeft de snelheid en het uithoudingsvermogen om de troep er af te lopen...
..maar ze wordt in een val gedreven.
Verderop wacht het leidende vrouwtje.
Het is nu aan haar.
De meeste leeuwenjachten eindigen op een mislukking.
Maar geen leeuwen mislukken vaker dan die in de woestijn leven.
Opnieuw moet de troep zijn zoektocht verder zetten.
Soms regent het toch in de woestijn.
Hier, in het Amerikaanse Westen, kunnen stormen toeslaan met verwoestende kracht.
Na tien maanden droogte,
worden miljoenen tonnen water gedumpt op het land in minder dan een uur.
In de loop van miljoenen jaren,
hebben zand en grint, gedragen door de razende overstromingen
kanalen uitgesneden in solide rotsen.
Zout canyons, 50 meter diep.
Op sommige plaatsen zijn deze canyons verbreed
tot het land ertussen is gebeeldhouwd tot tafelbergen
en geïsoleerde pinakels,
een van de meest dramatische landschappen van op de planeet.
De regen kan lang weg geweest zijn...
..maar er is hier water...
..opgesloten in het weefsel van gespecialiseerde woestijnplanten.
Cactussen zijn uniek voor de Amerikaanse woestijnen.
Ze hamsteren allemaal water,
en slaan het op in gezwollen stengels
en beschermen het achter een barricade van stekels.
Ze zijn zo succesvol dat ze deze woestijnen domineren.
Maar dit woud van stekels kan
problemen veroorzaken voor de dieren die hier leven.
Een Harrisson havik.
Deze heeft speciale technieken ontwikkeld voor de jacht tussen de cactussen.
Grondeekhoorns.
Prooi.
Bij het eerste teken van gevaar vluchten ze naar de veiligheid van de doornen.
Maar de haviken hebben een techniek om ze uit te spoelen.
Dit zijn de enige roofvogels die in groep jagen.
Vliegend in formatie, proberen ze hun prooi naar open terrein te drijven.
Maar deze eekhoorn blijft zitten.
Dus nu zetten de haviken de jacht verder...
..te voet.
Ze komen van alle kanten dichterbij.
Weldra zijn alle vluchtwegen afgesloten.
De eekhoorn zit gevangen.
De stekels die bijna elke plant in de woestijn bedekken
kan bescherming en onderdak bieden voor veel dieren.
Dus waarom zouden deze stekels met lijken moeten worden behangen?
Wat voor soort schepsel zou verantwoordelijk kunnen zijn
voor het creëren van een dergelijke gruwelijke scène?
Er is een mysterieuze moordenaar aan het werk in deze woestijn.
Het is een klapekster.
Deze kleine zangvogel gebruikt de stekels zoals een slager zijn haak gebruikt,
om zijn prooi vast te houden terwijl hij ze ontleedt.
En met kuikens te voeden, gebruikt hij de stekels ook als een voorraadkast.
Hij is al weken aan het stockeren.
Zijn prooi ophangen buiten het bereik van aaseters op de grond
zorgt ervoor dat zijn pas uitgekomen jong nooit honger zal lijden.
Een ingenieuze oplossing om goede tijden te laten duren in de woestijn...
..zij het een beetje macaber.
Sommige woestijnen zijn zo dor,
dat ze totaal verstoken lijken van alle vegetatie.
Maar zelfs deze landschappen kunnen worden veranderd in enkele dagen.
De woestijnen van Peru behoren tot de droogste in de wereld,
maar voeg wat water en planten toe die maandenlang hebben liggen slapen
en het leven zal losbarsten.
En als een woestijn plotseling groen wordt,
kan zelfs 't meest ogenschijnlijke desolate, een land van opportuniteiten worden.
Geen ander wezen maakt sneller gebruik van de vergroening van de woestijn
of dramatischer dan de sprinkhaan.
Het dorre zuidwesten van Madagaskar
kreeg zijn meeste regenval in jaren.
Nu is er een leger op stap,
aangetrokken door de geur van pas ontkiemend gras.
Sprinkhanen zijn normaal gesproken solitaire dieren,
maar als voedsel er plotseling in overvloed is, komen ze samen
in een onstuitbare kracht die alles op zijn pad verslindt.
Maar de verwoesting gaat een stuk erger worden.
De sprinkhanen transformeren nu naar gevleugelden volwassenen,
en in zulk een goede omstandigheden,
doen ze dat drie keer sneller dan normaal.
Nu zijn ze het meest vraatzuchtig...
en met vleugels kunnen ze de lucht in.
Eenmaal in de lucht kunnen de sprinkhanen meer dan 100 km per dag afleggen
in hun zoektocht naar nieuwe voedselgebieden.
Een super zwerm van deze omvang komt maar één keer in een decennium voor.
Deze strekt zich uit over 500 vierkante km
en bevat meerdere miljarden individuen.
Samen zullen ze 40.000 ton voedsel per dag verslinden.
Niets kan een land sneller en grondiger van zijn vegetatie ontdoen
als een plaag van sprinkhanen.
Als het voedsel uiteindelijk op is, zal het hele leger sterven...
maar niet voordat het land verwoest werd.
Zonder planten om hen te binden,
worden dunne bodems snel stof en weggeblazen.
Nu wordt dit kaal land overgelaten aan de genade van de elementen.
Verschroeid door de zon en uitgeschuurd met door de wind meegevoerd zand,
worden woestijnrotsen gevormd in vreemde, buitenaardse landschappen.
Deze rotsachtige woestijnen kunnen een verleidelijke schoonheid hebben,
maar als ze zo kaal worden, kan maar weinig leven het weerstaan.
Voor veel dieren is de enige manier om de vijandigste tijden te overleven
in beweging blijven.
In de Kalahari hebben korte regens plaats gemaakt voor het droge seizoen.
Voedsel en water worden steeds schaarser.
Voor deze zebra's is het tijd om te vertrekken.
Ze beginnen aan
de langste migratie over land gemaakt door enig zoogdier in Afrika,
op weg naar de geur van verre regens.
Als de droogte intenser wordt,
moeten woestijnolifanten ook lange tochten ondernemen
op zoek naar water.
De oudere vrouwtjes kunnen zich herinneren waar,
zelfs in tijden van extreme droogte, kan er nog altijd water zijn
en leiden zij de kudde soms naar een waterpoel die ze al decennia niet
hebben bezocht.
Deze zebra's zijn bijna op het einde van hun tocht.
Hier zijn ze naar op weg geweest...
..een zeldzame waterput.
In woestijnen hebben de meeste waterputten maar een kort leven.
Ze verschijnen na regens,
maar verdwijnen dan bijna even snel als ze gekomen zijn.
De dieren kwamen van kilometers ver naar hier.
Toch kan dit een gevaarlijke plek zijn om rond te hangen.
100 km verderop, in het hart van de woestijn,
zijn zandhoen kuikens aan het uitkomen.
Het is veiliger voor hen om hier te zijn.
Maar zo ver van water verwijderd zijn is een gok.
Met alleen hun moeder om hen tegen de zon te beschermen,
zullen ze, als ze niets te drinken krijgen, binnen enkele uren dood zijn.
Hun enige hoop is hun vader.
Elke ochtend maakt hij de 200 km heen en weer trip
om water te halen voor het gezin.
Hoenderen uit alle hoeken van de woestijn bezoeken deze oase,
ze arriveren samen in grote groepen,
en dat is belangrijk.
Er is veiligheid in aantallen.
Het mannetje neemt een teug,
maar hij moet ook water halen voor zijn kuikens.
Met behulp van speciaal aangepaste borstveren,
kan hij water opzuigen als een spons.
Maar dat kost tijd, en hij is in gevaar.
Havik.
De zandhoenderen hier zijn hun belangrijkste prooi.
Als maar weer riskeren de mannelijke zandhoenderen hun leven
om water voor hun kuikens in te zamelen.
Dit is de reden waarom zandhoen nesten zich zo ver van de waterputten bevinden.
Eindelijk heeft hij zoveel opgezogen als hij kan.
Met een kwart van zijn lichaamsgewicht in water,
kan hij nu weer beginnen aan de lange tocht naar huis.
Hij is terug, en net op tijd.
Hij kan de kuikens hun allereerste drinken ooit geven.
Maar hij zal deze gevaarlijke tocht elke dag moeten ondernemen
gedurende de komende twee maanden totdat z'n kuikens eindelijk zelf de vlucht aankunnen
naar de waterputten.
Het is juli in de woestijnen van Nevada in het westen van de Verenigde Staten.
De heetste tijd van het jaar.
Hordes wilde paarden, mustangs,
komen samen bij een van de laatste waterputten in de buurt.
Nu, het water geeft hen niet enkel de kans om te drinken,
het kan ook kracht brengen.
Als een hengst de toegang tot het water kan controleren,
krijgt hij verzekerde paringsrechten bij de volledige kudde.
Dus proberen hengsten deze poelen te domineren,
en weren rivalen af die zich te dicht wagen.
Een vreemdeling.
Hij reisde 15 km om hier te raken
omdat de poelen in zijn buurt al waren opgedroogd.
Met hem komen zijn wijfjes.
Als hij hen niet van water kan voorzien, zullen ze hem verlaten
voor de witte hengst die deze poel al domineert.
Dus zal hij moeten vechten.
Er is alles te verliezen.
Een gebroken been of een verbrijzelde kaak
zou een langzame en pijnlijke dood betekenen.
Een gemiste trap, en het is allemaal voorbij.
De nieuwkomer heeft gewonnen...
en zijn prijs is meer dan alleen de kans om te drinken.
Hij bevoorraadde zijn kudden, en in het proces,
de wijfjes van zijn rivaal gestolen.
De heerschappij van de witte hengst is voorbij.
Het leven in de woestijn wordt niet enkel gevormd door de schaarste aan water,
maar ook door de gestage kracht van de zon.
De hoogste temperatuur op aarde
werden allemaal opgetekend in de woestijnen.
Klimaatverandering betekent dat de temperaturen hier
sneller stijgen dan het mondiale gemiddelde en,
als woestijnen opwarmen, breiden ze zich ook uit.
Elk jaar veranderen een verdere 130.000 vierkante km van gras- en landbouwland
in dorre stukken stof en steen.
Op het heetst van de dag kan de temperatuur van het oppervlak een gloeiende 70°C bereiken,
veel te heet voor de meesten om aan te kunnen.
Maar niet voor deze graafneus hagedis.
Het beurtelings van de grond heffen van zijn poten...
..laat toe dat ze elk even afkoelen.
Maar zelfs deze dansende woestijnspecialist
kan de hitte niet voor lang aan.
Een optie is het vinden van schaduw.
Duingras, de enige vegetatie hier, biedt er vrijwel geen,
maar vlak onder het zandoppervlak,
is het verscheidene graden koeler.
De extreme hitte vermijden legt een ritme op aan het woestijnleven.
En veel dieren hier kiezen voor de eenvoudigste optie van allemaal...
..de hele dag verborgen blijven,
en slechts in de koelte van de nacht te voorschijn komen.
Als de duisternis valt, komen dieren van schijnbaar nergens te voorschijn.
En, onder hen, onvermijdelijk,
zijn jagers.
Een van de meest vraatzuchtige, nachtelijke roofdieren
is ook een van de moeilijkste om waar te nemen.
Dit mysterieuze wezens verschijnt nauwelijks aan het duinoppervlak.
Maar er zijn sporen in het zand die hem kunnen verraden.
Hij leeft alleen hier, waar de zandkorrels zo perfect droog zijn
en gepolijst, dat ze bijna stromen als water.
Hij is niet groter dan een pingpongbal.
Een gouden mol.
Hij is volledig blind,
er is toch niets te zien onder de grond.
In de plaats daarvan heeft hij een uitstekend gehoor.
Zijn hele hoofd fungeert als een versterker
die trillingen door het zand oppikt, om zo de prooi te lokaliseren
op het duinoppervlak, hij moet paradoxaal genoeg,
zijn gezicht in de duin duwen.
Termieten.
Niet makkelijk te vangen als je blind bent.
Veel beter om in camouflage modus te gaan.
Eenmaal onder het zand, kan hij de geringste beweging detecteren...
..wat hem toelaat om met grote nauwkeurigheid toe te slaan.
Goed, meestal toch.
Ze kunnen een kilometer per nacht afleggen op zoek naar een maaltijd...
..en nu heeft hij net zijn hoofdgerecht ontdekt.
Geen wonder dat hij soms ook wel "de haai van de duinen" wordt genoemd.
Voedsel kan in de woestijn zo schaars zijn dat, zelfs 's nachts,
dieren zich niet kunnen veroorloven om kieskeurig te zijn over wat ze eten.
Israel's Negev woestijn.
Otonycteris, de woestijn grootoorvleermuis, is op jacht.
De meeste vleermuizen vangen vliegende insec- ten in de vlucht, maar er zijn er zo weinig
van in de woestijn dat deze vleermuis de dingen anders moet doen.
Ze moet op de grond jagen.
Maar wat ze werkelijk onderscheidt is waarop ze jaagt...
..een vijfstreepschorpioen.
Het gif van deze soort is sterk genoeg om een mens te doden.
Hem aanpakken lijkt waanzin voor een vleermuis die maar 100 gram weegt.
In het pikkedonker zijn zowel roofdier als prooi effectief blind,
maar de schorpioen heeft één voordeel -
hij kan het naderen van de vleermuis voelen door middel van de trillingen in het zand.
Otonycteris moet volledig vertrouwen op haar gehoor.
Als de schorpioen niet beweegt, zal ze niet weten dat hij er is.
De strijd begint.
Gewapend met verbrijzelende tangen en een angel vol met gif,
is deze schorpioen een gevaarlijke tegenstander.
Een directe aanval op het hoofd.
Is het allemaal voorbij?
Niet voor deze vleermuis.
Otonycteris is duidelijk immuun tegen het gif,
maar herhaalde steken moeten nog altijd buitengewoon pijnlijk zijn.
En als de vleermuis niet te hongerig wil worden,
moet ze nog drie schorpioenen vangen voor zonsopgang.
Woestijndieren hebben opmerkelijke strategieën ontwikkeld
om het beste te maken van de zeldzame kansen die hun weg opkomen.
Hoewel sommige woestijnen jarenlang geen regen zien,
zullen de meeste wel een wat water op een of andere manier vasthouden.
De truc is gewoon te weten hoe het te bereiken.
Ochtend in de duinen van de Namib, en er gebeurt iets magisch.
Vochtige lucht van boven de aangrenzende Atlantische Oceaan wordt gekoeld
en landinwaarts geblazen, en vormt mistbanken die de woestijn in mist hullen.
Dit kostbare vocht ligt verleidelijk buiten bereik
op de top van de duinen, en dat zal niet lang duren.
Het zal door de zon worden weggebrand slechts enkele uren nadat ze opkomt.
Zwartlijfkevers rennen naar de top van de duinen
om de mist de bereiken voordat hij verdwijnt.
Sommige duinen van de Namib zijn 300 meter hoog,
de hoogste ter wereld.
Voor een kever niet groter dan een vingernagel, komt dat voor ons overeen
met het beklimmen van een duin tweemaal zo hoog als de Everest.
Maar wat hij nadien doet is nog indrukwekkender.
Volkomen stil staand, met het gezicht in de wind,
doet de kever een hoofdstand.
Mist begint op zijn lichaam te condenseren.
Microscopische bulten op zijn vleugels leiden het water rechtstreeks
naar groeven die het kanaliseren naar de mond.
Alvorens terug te keren naar de rechtopstaande stand,
zal hij 40% van zijn lichaamsgewicht opdrinken.
Deze kleine kever heeft geleerd hoe hij water uit de lucht kan toveren
op een van de droogste plekken op aarde.
En hij is niet alleen op de top van de duinen.
Gekko's met zwemvliezen gebruiken een gelijkaardige truc.
Zeker, weinig dieren doen grotere moeite om iets te kunnen drinken.
Helaas weten Namaqua kameleons dat op mistige ochtenden,
de kevers die van de duinen afkomen sappiger zijn dan die omhoog gaan.
De diversiteit van het leven die gedijt in een wereld die bijna geheel verstoken is
van water, is echt opmerkelijk.
Succes in de woestijn hangt af van een ongelooflijke variëteit aan
overlevingsstrategieën die zich in de loop van miljoenen jaren hebben ontwikkeld.
Maar onze planeet is aan het veranderen.
De woestijnen in de wereld worden groter, heter en droger,
en dit gebeurt sneller dan ooit tevoren.
Hoe het leven hier in de toekomst mee zal omgaan valt nog te bezien.
Volgende keer trekken we naar de grote vlaktes in de wereld,
waar spectaculaire bijeenkomsten van wilde dieren omgaan met extreme verandering.
En verassende wezens overleven op onverwachte manieren.